Yıl 2020, Cilt 9 , Sayı 2, Sayfalar 1804 - 1827 2020-06-30

Halep’in Haçlılara Karşı Direnişinde Kadı Ebu’l-Fazl b. el-Haşşab’ın Rolü
The Role of Kadı Abu'l-Fazl b. al-Haşşab ın the Resistance of Aleppo against the Crusaders

Gülşen İSTEK [1]


Yaklaşık iki asır süren Haçlı Seferleri İslam dünyasında ve Müslümanların zihinlerinde ağır tahribatlar bırakmıştır. Söz konusu seferlerin siyasi, ekonomik ve dini sebepleri üzerine birçok çalışmalar yapılmış, ancak Müslümanların mücadelelerinde ilim erbabı genelde arka plana atılmıştır. Hâlbuki siyasi idarecilerin yetersiz kaldığı noktalarda halk, toplumun nabzını tutan ve bazen de idarecilerden daha fazla nüfuz sahibi olan dönemin kanaat önderleri etrafında kümelenerek bireysel direnişlerini genele yaymayı başarmışlardır.
Bu çalışmada Haçlılara karşı direnişte ulema sınıfının ilk sembolü haline gelen bir Müslüman Kadı’nın Halep şehrindeki mücadelesine yer verilmiştir. Böylelikle yaşanan siyasi hadiseler göz önüne alınarak toplumun nabzını tutmada ve adaleti tesis etmede önemli rol oynayan kadıların cihad anlayışı ortaya konulmaya ve onların elleri böğründe çaresiz bir şekilde bekleyen karakter olmadıkları ortaya konulmaya çalışılmıştır. Çalışma İslam tarihi eserlerinin yanı sıra dönemin Latin kronikleri ve bu konuda kaleme alınmış müstakil eserlerle de desteklenmiştir. 

The Crusades, which lasted for about two centuries, left serious damage in the Islamic world and in the minds of Muslims. Many studies have been carried out on the political, economic and religious reasons of the Crusades, but scholars have been neglected in the struggles of the Muslims. However, at the points where political administrators are insufficient, the public has managed to spread their individual resistance to the general by clustering around the opinion leaders of the period, which felt the pulse of the society and sometimes had more influence than the administrators.
In this study, the struggle of a Muslim Kadı (judge) who has become a first symbol of the Ulema (scholar class) in the resistance against the Crusaders, in the city of Aleppo. Thus, considering the political events, the understanding of jihad of the Kadı, who played an important role in keeping the pulse of the society and establishing justice, was revealed and it was tried to show that they are not desperately waiting characters whose hands are tied. The study was supported with the works of Islamic history as well as Latin chronicles of the period and individual studies written on this subject. 

  • Abû'l-Farac, G. (1987). Abû'l-Farac Tarihi (Cilt 2). (Ö. R. Doğrul, Çev.) Ankara: TTK Yayınları.
  • Aguilers, R. (2019). Haçlılar Kudüs'te. (S. Genç, Çev.) İstanbul: Yeditepe Yayınları.
  • Anonim. (2019). Anonim Süryani Kroniği. (İ. Aslan, Çev.) İstanbul: Post Yayınları.
  • Anonim Haçlı Tarihi. (2013). (E. Ayan, Çev.) İstanbul: Selenge Yayınları.
  • Aura, E. v. (1893). Die Chronik des Ekkehard von Aura. (W.Pflüger, Çev.) Leipzig.
  • Ayan, E. (2016). Willermus Tyrensis’in Haçlı Kroniği. İstanbul: Ötüken.
  • Azîmî. (2006). Azîmî Tarihi. (A. Sevim, Çev.) Ankara: TTK Yayınları.
  • Barack, K. A. (Dü.). (1869). Zimmerische Chronik (Cilt 3). Freiburg und Tübingen.
  • Barth, R. (2003). Die Chronik der Kreuzzüge. München: Chronik Verlag.
  • Carnotensis, F. (2009). Kudüs Seferi. (İ. B. Barlas, Çev.) İstanbul: IQ Yayıncılık.
  • Cevzî, S. İ. (2013). Mir'atu'z-Zaman fi Tevarihi'l-A'yan (Cilt 20). (M. B. vd., Dü.) Dımaşk.
  • Cübeyr, İ. (2019). Endülüsten Kutsal Topraklara. (İ. Güler, Çev.) İstanbul: Selenge Yayınları.
  • Demirkent, I. (2004). Mevdûd b. Altuntegin. İslam Ansiklopedisi, 29, 427-429.
  • Ebû Şâme, E. (1997). Kitâbü'r-Ravzateyn fî Abhâri'd-Devleteyn en-Nûriyye ve’s-Salâhiyye (Cilt 2). (İ. Zeybek, Çev.) Beyrut: Müessesetü’r-Risâle.
  • Ebü'l-Fidâ. (1997). El-Muhtasar fî Ahbârî'l-Beşer (Cilt 2). (M. Reyyûb, Dü.) Beyrut: Dâru'l-Kütübi'l-İlmiyye.
  • el-Kalkaşendî. (2019). Halifelik Kurumu ve Tarihi. (R. Şeşen, Çev.) İstanbul: Yeditepe Yayınları.
  • eş-Şankiti, M. b.-M. (2016). Haçlı Savaşlarının Etkisinde Sünni-Şii İlişkisi. (İ. Çakmak, Çev.) İstanbul: Mana Yayınları.
  • Hillenbrand, C. (2009). The Crusades: Islamıc Perspectives. Edinburgh: Edinburgh University Press.
  • Huber, B. (1847). Otto von Freising: sein Charakter, seine Weltanschauung, sein Verhältnis zu seiner Zeit und seinen Zeitgenossen als ihr Geschichtsschreiber. München.
  • İbn Asâkir, E.-K. A.-H. (1995). Tarîhû Dimaşk (Cilt 9). (E. S. el-Amravî, Dü.) Beyrut: Daru'l-Fikr.
  • İbn Haldun, İ. (1982). Mukaddime (Cilt 1). (S. Uludağ, Çev.) İstanbul: Dergah Yayınları.
  • İbn Haldun, İ. (1988). Kitabu'l-İber ve Divânu'l-Mübtedei ve'l-Haber (Cilt 4). (H. Şahâde, Dü.) Beyrut.
  • İbn Hallikân, E.-A. Ş. (1994). Vefeyâtü'l-A'yân ve Enbâu Ebnâiz-Zaman (Cilt 1). (İ. Abbas, Dü.) Beyrut: Darû Sâdır.
  • İbn Kalânisî, İ. (2015). Zeyl Târih-i Dimaşk (Şam Tarihine Zeyl). (O. Özatağ, Çev.) İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
  • İbn Kesir, İ. (1992). El-Bidâye ve'n-Nihâye (Cilt 12). (A. A. Fetîh, Dü.) Kahire: Dâru'l-Hâdis.
  • İbnü'l-Adîm. (1996). Zübdetü'l-Halep fî Tarih-i Halep (Cilt 1). Beyrut: Daru'l-Kütübi'l-Ilmiyye.
  • İbnü'l-Esîr. (2016). El-Kâmil fi't-Tarih (Cilt 8). (B. E. Ahmet Ağırakça, Çev.) İstanbul: Ocak Yayıncılık.
  • İbnü'l-Verdî, Z. (1996). Târihu İbnü'l-Verdî (Cilt 1). Beyrut: Dâru'l-Kütübi'l-İlmiyye.
  • Kandemir, M. Y. (1993). Cemmâîlî. İslam Ansiklopedisi, 7, 338-340.
  • Karakuş, N. (2018). Haçlı Seferlerinde Haşhaşîler. İstanbul: Mana Yayınları.
  • Maalouf, A. (2006). Arapların Gözünden Haçlı Seferleri. (A. Berktay, Çev.) İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  • Mateos, U. (2019). Urfalı Mateos Vekayi-Nâmesi ve Papaz Grigor'un Zeyli. (H. D. Andreasyan, Çev.) Ankara: TTK Yayınları.
  • Mihail, S. P. (1944). Süryanî Patrik Mihail'İn Vakainamesi (Cilt 2). (H. D. Andreasyan, Çev.) Ankara: TTK (Yayımlanmamış Tercüme).
  • Özaydın, A. (1989). Ahmedîlîler. İslam Ansiklopedisi, 2, 168-169.
  • Özaydın, A. (1994). Dübeys b. Sadaka. İslam Ansiklopedisi, 10, 14.
  • Özaydın, A. (2005). Muhammed Tapar. İslam Ansiklopedisi, 30, 579-581.
  • Runciman, S. (2008). Haçlı Seferleri Tarihi (Cilt 2). (F. Işıltan, Çev.) Ankara: TTK Yayınları.
  • Sevim, A. (2000). İlgazi, Necmeddin. İslam Ansiklopedisi, 22, 89-90.
  • Sevim, A. (2008). Rıdvân b. Tutuş. İslam Ansiklopedisi, 35, 49-50.
  • Spalding, K. A. (1803). Geschichte des kristlichen Königreichs Jerusalem. Berlin.
  • Tasso, T. (1791). Erobertes Jerusalem. Frankfurt.
Birincil Dil tr
Konular Tarih
Bölüm Makaleler
Yazarlar

Orcid: 0000-0003-3064-1071
Yazar: Gülşen İSTEK (Sorumlu Yazar)
Kurum: SİİRT ÜNİVERSİTESİ, İLAHİYAT FAKÜLTESİ
Ülke: Turkey


Tarihler

Başvuru Tarihi : 10 Nisan 2020
Kabul Tarihi : 14 Haziran 2020
Yayımlanma Tarihi : 30 Haziran 2020

Bibtex @araştırma makalesi { itobiad718116, journal = {İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi}, issn = {}, eissn = {2147-1185}, address = {}, publisher = {Mustafa YİĞİTOĞLU}, year = {2020}, volume = {9}, pages = {1804 - 1827}, doi = {10.15869/itobiad.718116}, title = {Halep’in Haçlılara Karşı Direnişinde Kadı Ebu’l-Fazl b. el-Haşşab’ın Rolü}, key = {cite}, author = {İstek, Gülşen} }
APA İstek, G . (2020). Halep’in Haçlılara Karşı Direnişinde Kadı Ebu’l-Fazl b. el-Haşşab’ın Rolü . İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi , 9 (2) , 1804-1827 . DOI: 10.15869/itobiad.718116
MLA İstek, G . "Halep’in Haçlılara Karşı Direnişinde Kadı Ebu’l-Fazl b. el-Haşşab’ın Rolü" . İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi 9 (2020 ): 1804-1827 <http://www.itobiad.com/tr/pub/issue/54141/718116>
Chicago İstek, G . "Halep’in Haçlılara Karşı Direnişinde Kadı Ebu’l-Fazl b. el-Haşşab’ın Rolü". İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi 9 (2020 ): 1804-1827
RIS TY - JOUR T1 - Halep’in Haçlılara Karşı Direnişinde Kadı Ebu’l-Fazl b. el-Haşşab’ın Rolü AU - Gülşen İstek Y1 - 2020 PY - 2020 N1 - doi: 10.15869/itobiad.718116 DO - 10.15869/itobiad.718116 T2 - İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 1804 EP - 1827 VL - 9 IS - 2 SN - -2147-1185 M3 - doi: 10.15869/itobiad.718116 UR - https://doi.org/10.15869/itobiad.718116 Y2 - 2020 ER -
EndNote %0 İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi Halep’in Haçlılara Karşı Direnişinde Kadı Ebu’l-Fazl b. el-Haşşab’ın Rolü %A Gülşen İstek %T Halep’in Haçlılara Karşı Direnişinde Kadı Ebu’l-Fazl b. el-Haşşab’ın Rolü %D 2020 %J İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi %P -2147-1185 %V 9 %N 2 %R doi: 10.15869/itobiad.718116 %U 10.15869/itobiad.718116
ISNAD İstek, Gülşen . "Halep’in Haçlılara Karşı Direnişinde Kadı Ebu’l-Fazl b. el-Haşşab’ın Rolü". İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi 9 / 2 (Haziran 2020): 1804-1827 . https://doi.org/10.15869/itobiad.718116
AMA İstek G . Halep’in Haçlılara Karşı Direnişinde Kadı Ebu’l-Fazl b. el-Haşşab’ın Rolü. itobiad. 2020; 9(2): 1804-1827.
Vancouver İstek G . Halep’in Haçlılara Karşı Direnişinde Kadı Ebu’l-Fazl b. el-Haşşab’ın Rolü. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi. 2020; 9(2): 1804-1827.