Araştırma Makalesi
PDF Zotero Mendeley EndNote BibTex Kaynak Göster

Kant'ta Analitik Yargıların Doğası Üzerine Bir İnceleme

Yıl 2017, Cilt 6, Sayı 5, 2435 - 2444, 15.11.2017

Öz

Bu çalışmada, Immanuel Kant’ın 1781 tarihli Arı Usun Eleştirisi ve 1783 tarihli Prolegomena isimli kitaplarında aritmetik yargıların doğasına dair yapmış olduğu tespitler değerlendirilecektir. Kant, sözü edilen kitaplarında aritmetik yargıların tamamının sentetik a priori yargılar olduğunu, hiçbir şekilde kavram analizi yaparak ya da tanımlara başvurularak temellendirilemeyeceğini ve bu temellendirmenin saf görüde inşa etmek denilen özel bir işlemi gerektirdiğini iddia etmiştir. Çalışmada Kant felsefesi bağlamında yargıların nasıl bölümlendiğine, sentetik a priori yargıların olanağına ve aritmetik yargıların neden sentetik a priori yargılar olduklarına değinilecektir. Çalışmanın son bölümünde ise uzun zamandır tartışma konusu olan ‘bir yargının analitikliği ya da sentetikliği’ konusunda bunca zamandır gözden kaçtığını düşündüğümüz bir ayrıma yer vereceğiz. Bizim iddiamız;  tam bir aksiyomatik dizgenin kendisinin analitik bir dizge olarak çalışmasının ayrı bir şey, o dizgenin kurucu aksiyomlarının analitik olmasının ayrı bir şey olduğudur.  

Kaynakça

  • Wood, Allen W., Kant, çev. Aliye Kovanlıkaya, Ankara: Dost Kitapevi Yayınları, 2009.
  • Çitil, Ahmet Ayhan, Matematik ve Metafizik, İstanbul: Alfa Yayınları, 2012.
  • Akarsu ,Bedia, “Kant’ta Mekân ve Zaman Kavramları”, Felsefe Arkivi 14, ( 1963): 108-122.
  • Gözkan, Bülent, “Matematik Sadece Mantık Temelinden Türetilebilir mi?”, FelsefeLogos 49, (2013): 51-67.
  • Heimsoeth, Heinz, Kant’ın Felsefesi, çev. Takiyettin Mengüşoğlu, Ankara: Doğu Batı Yayınları, 2012.
  • Kant, Immanuel, Arı Usun Eleştirisi, çev. Aziz Yardımlı, İstanbul: İdea Yayınları, 1993.
  • Kant, Immanuel, Prolegomena, çev. İoanna Kuçuradi, Yusuf Örnek, Ankara: Türkiye Felsefe Kurumu Yayınları, 2000.
  • Köz, İsmail, “Sezginin Bilgideki Yeri ve Önemi”, Felsefe Dünyası 40, (2004): 41-54.
  • Güven, Özgüç, “Kant’ta Sayının Temellendirilmesi”,Prof. Dr. Şafak Ural’a Armağan, (ed.) Yücel Yüksel, İstanbul: Alfa Yayınevi, 2012, s.311-319.
  • Hanna, Robert, Kant and Foundations of Analytic Philosophy, Oxford: Oxford University Press,2001.
  • Barker, Stephen F., Matematik Felsefesi, çev. Aliye Kovanlıkaya, Ankara: İmge Yayınları, 2009.
  • Yalçın, Şahabettin, “Kant’ta Matematiğin Felsefi Temelleri”, Felsefe Dünyası 37,( 2003): 128-143.
  • Urhan, Veli, “Kant’ın Bilgi Kuramı ve Sentetik Önermeler”, Felsefe Dünyası 38,( 2003): 3-20.
  • Koç, Yalçın “Matematiğin Ontolojisi Bakımından Kant ile Frege Karşılaştırması”, Felsefe Arkivi 30,( 1997): 49-54.
  • Dursun, Yücel, Felsefe ve Matematikte Analitik/Sentetik Ayrımı, Ankara, Elips Yayınları, 2004.

An Inquiry on the Nature of Arithmetical Judgments in Kant’s Philosophy

Yıl 2017, Cilt 6, Sayı 5, 2435 - 2444, 15.11.2017

Öz

In this article, we tried to evaluate the ideas of Immanuel Kant on arithmetical judgments in his Critique of Pure Reason (1781) and Prolegomena (1783).  In these books, Kant claimed that arithmetical judgments are synthetic a priori and it is impossible to establish arithmetical judgments with respect to analyze of concepts and definitions. This establishment requires another special procedure, which Kant says, construction in pure intuition. Throughout the article we will deal with the division of judgments, the possibility of synthetic a priori and the priority of arithmetical judgements with respect to Kant’s philosophy. At the last part of this article, we will try to deal with a distinction of which has been unnoticed for long times. The distinction is as follows; in an axiomatic system, the system can process through an analytic way but this does not mean that the axioms that construct the system are analytic.

Kaynakça

  • Wood, Allen W., Kant, çev. Aliye Kovanlıkaya, Ankara: Dost Kitapevi Yayınları, 2009.
  • Çitil, Ahmet Ayhan, Matematik ve Metafizik, İstanbul: Alfa Yayınları, 2012.
  • Akarsu ,Bedia, “Kant’ta Mekân ve Zaman Kavramları”, Felsefe Arkivi 14, ( 1963): 108-122.
  • Gözkan, Bülent, “Matematik Sadece Mantık Temelinden Türetilebilir mi?”, FelsefeLogos 49, (2013): 51-67.
  • Heimsoeth, Heinz, Kant’ın Felsefesi, çev. Takiyettin Mengüşoğlu, Ankara: Doğu Batı Yayınları, 2012.
  • Kant, Immanuel, Arı Usun Eleştirisi, çev. Aziz Yardımlı, İstanbul: İdea Yayınları, 1993.
  • Kant, Immanuel, Prolegomena, çev. İoanna Kuçuradi, Yusuf Örnek, Ankara: Türkiye Felsefe Kurumu Yayınları, 2000.
  • Köz, İsmail, “Sezginin Bilgideki Yeri ve Önemi”, Felsefe Dünyası 40, (2004): 41-54.
  • Güven, Özgüç, “Kant’ta Sayının Temellendirilmesi”,Prof. Dr. Şafak Ural’a Armağan, (ed.) Yücel Yüksel, İstanbul: Alfa Yayınevi, 2012, s.311-319.
  • Hanna, Robert, Kant and Foundations of Analytic Philosophy, Oxford: Oxford University Press,2001.
  • Barker, Stephen F., Matematik Felsefesi, çev. Aliye Kovanlıkaya, Ankara: İmge Yayınları, 2009.
  • Yalçın, Şahabettin, “Kant’ta Matematiğin Felsefi Temelleri”, Felsefe Dünyası 37,( 2003): 128-143.
  • Urhan, Veli, “Kant’ın Bilgi Kuramı ve Sentetik Önermeler”, Felsefe Dünyası 38,( 2003): 3-20.
  • Koç, Yalçın “Matematiğin Ontolojisi Bakımından Kant ile Frege Karşılaştırması”, Felsefe Arkivi 30,( 1997): 49-54.
  • Dursun, Yücel, Felsefe ve Matematikte Analitik/Sentetik Ayrımı, Ankara, Elips Yayınları, 2004.

Ayrıntılar

Konular Sosyal
Bölüm Makaleler
Yazarlar

Mehmet ARSLAN
ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ, FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESİ, FELSEFE BÖLÜMÜ
0000-0003-2567-4055
Türkiye

Yayımlanma Tarihi 15 Kasım 2017
Başvuru Tarihi 27 Ekim 2017
Kabul Tarihi 8 Kasım 2017
Yayınlandığı Sayı Yıl 2017, Cilt 6, Sayı 5

Kaynak Göster

APA Arslan, M. (2017). Kant'ta Analitik Yargıların Doğası Üzerine Bir İnceleme . İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi , 6 (5) , 2435-2444 . Retrieved from http://www.itobiad.com/tr/pub/issue/31500/346957
  • 13873 13860 13861 13864138631386513866 

  • 13867 13868 13869 13870 1387122476

Turkey Journal of Theological Studies is under the İtobiad.