Araştırma Makalesi
PDF Zotero Mendeley EndNote BibTex Kaynak Göster

Artificial Rain: An Assessment of Cloud Seeding in The Light of Islamic Jurisprudence

Yıl 2017, Cilt 6, Sayı 5, 2795 - 2821, 10.12.2017

Öz

Throughout history, humankind have sought a solution to drought. In the Prophetic tradition the remedy for it has emerged in the form of repentance, prayer and supplication while magic and witchcraft have been resorted to in some societies where their use are prevalent. Since 19th century cloud seeding, a solution yielded by scientific advancements has been added to them. Cloud seeding, whose foundations were laid in 1881 has been later developed and tested in various parts of the world. However today its advantageous and disadvantageous aspects have been debated. This matter may be also dealt with from a religious-juridical point of view. The present study firstly touches upon the basic concepts and topics regarding rain and drought in the context of the Holy Qur’an and the hadiths, and then gives a brief account of the developmental stages of artificial rain and its operational history. Lastly the paper presents an evaluation of religious-juridical observations on the issue in the question.

Kaynakça

  • Abdurrezzâk, Musannef, (thk: Habîburrahman el-A’zâmî), Beyrut, 1403. Asım Efendi, Kamus, İstanbul, 1304. Bacanlı, Hayrettin; “Suni Yağış”, http://docplayer.biz.tr/22351-Hayrettin-bacanli-telekomunikasyon-sube-mudurlugu-ankara.html (09.01.2017) Baktır, Mustafa, “İstiskâ”, DİA, İstanbul, 2001, XXIII, s. 381-383. Beyzâvî, Abdullah b. Ömer b. Muhammed, Envâru’t-tenzîl ve esrâru’t-te’vîl, (nşr: Muhammed Abdurrahman el-Mer’aşlî), Beyrut, ts. Bilmen, Ömer Nasuhi, Kur’an-ı Kerim’in Türkçe Meal-i Âlîsi ve Tefsiri, İstanbul, 1985. Boratav, Pertev Naili, “İstiska”, İA, Eskişehir, 1997, V/II, 1221-1224. Buhârî, el-Câmiu’s-sahîh, (nşr: Ebu Abdillah Abdisselâm b. Muhammed b. Ömer Allûş), Riyad, 2006. Çeker, Orhan, Wed, 28 May 2008 13:48:13 +0300 (EEST); Subject: Ynt: Yağmur Bombası; From: "oceker" oceker@mynet.com; To: "BehlulDuzenli" <erist67@yahoo.com. Çelebî, İlyas, “Mugayyebbât”, DİA, İstanbul, 2005, XXX, 374-375. Dâru’l-iftâi’l-Mısriyye, Mayıs 1997 tarih ve 33 nolu fetvâ; https://islamqa.info/ar/119296 (16.01.2017) Doğan, Mehmet, Büyük Türkçe Sözlük, İstanbul, 1996. Ebu Davud, Kitâbü’s-sünen, (thk: Muhammet Avvâme), Beyrut, 2004, Tıb, 21. Ebu Hayyân, el-Bahru’l-muhît, (thk: Âdil AhmedAbdülmevcûd vd.), Beyrut, 1993. Fatıma binti Abdülaziz b. Halid er-Raşîd, “Hükmü istimtâri’s-suhub”, Mecelletü’l-hicâc el-âlemiyye el-muhakkeme li’d-dirâsâti’l-İslâmiyye ve’l-Arabiyye, 2016, sayı 16. Heyfâ Muhammed Abduzzebîdî, el-İstimtâru’s-sınâî li’s-suhub vifka’l-manzûri’ş-şer’î, www.iasj.netiasjfunc=fulltext&aId=43792 (30.01.2017). Hoşgören, M. Yıldız, Jeomorfolojinin Ana Çizgileri, İstanbul, 2003. http://almoslim.net/node/84368 (Erişim tarihi: 30.01.2017). http://bayanelislam.net/ Suspicion.aspx?id=04-02-0014; (30.01.2017). http://elibrary.mediu.edu.my/books/MAL03876.pdf (30.01.2017) http://turkoloji.cu.edu.tr/CUKUROVA/makaleler/7.php (16.01.2017) http://www.aliftaa.jo/index.php/fatwa/show/id/2573 (16.01.2017) http://www.alriyadh.com/359356: الثلاثاء 12 رجب 1429هـ -15 يوليو2008م - العدد 14631 (16.01.2017). http://www.islam***.net/ver2/fatwa/S...Option=FatwaId (16.01.2017). http://www.nawmc.org/aboutus/ (12.06.2017) http://www.nwp.gov.eg/a/modules/newb..._id=28&forum=1 (16.01.2017). http://www.weathermodification.org/faq.php (12.06.2017) https://islamqa.info/ar/119296 (16.01.2017) https://www.mgm.gov.tr/genel/sss.aspx?s=suniyagis (23.06.2017) İbnÂşûr, et-Tahrîr ve’t-tenvîr, Tunus, 1984. İbnü’l-Cevzî, Ebu’l-Ferec, Zâdü’l-mesîr fî ilmi’t-tefsîr, Beyrut, 1984. el-Isfehânî, el-Müfredât fî Garîbi’l-Kur’ân, (thk: Muhammed Seyyid Geylânî), Beyrut, ts. İzmirli İsmail Hakkı, Yeni İlm-i Kelâm, Ankara, 1981. Kadıoğlu, http://bianet.org/bianet/cevre/1463-bulut-tohumlama-kurakliga-care-mi (25.12.2016) Kadıoğlu, Miktat, “Yağmur Bombası Çözüm Değil Cahil Ülkeleri Sömürme Aracı”, Hürriyet, 21 Mayıs 2007. Kadıoğlu, Miktat, http://bianet.org/bianet/cevre/1463-bulut-tohumlama-kurakliga-care-mi (25.12.2016) Kafesoğlu, İbrahim, Türk Milli Kültürü, İstanbul, 1997. Karslı, Bahset; “Tarımsal Üretim Faaliyetinde Çiftçilerin Dua Ritüellerinin Analizi”, Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Elektronik Dergisi, 2007, cilt 8, sayı 19, s. 227-242. Kaşgarlı Mahmut, Divanı Lugati’t-Türk Dizini, ,(Sadeleştiren: Mehran Bahari), Türk Dil Kurumu, 2003. Kobya, Elif Şebnem, Türkiye’de Yağmur Törenleri ve Yağmurla İlgili İnanışlar, Basılmamış doktora tezi, Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı, 2014. Müslim, Sahîh-i Müslim, (nşr: Muhammed Fuad Abdülbâkî), Beyrut, 1991. Öztürk, “Hava Modifikasyon İşlemlerinde Yapay Yağış Tekniği”, s. 32. Sinanoğlu, Mustafa, “Şirk”, DİA, İstanbul, 2010, XXXIX, 195-198. et-Tehânevî, Muhammed Ali, Mevsûatü Keşşâf i ıstılâhâti’l-funûn ve’l-ulûm, (thk: Ali Dahrû vd.), Beyrut, 1996. Teftâzânî, Sadüddîn, Şerhu’l-Akâidi’n-Nesefiyye, (thk: Ahmet Hicazi es-Sekâ), Kahire, 1987. Turan, Osman, Türk Cihan Hakimiyeti Mefkuresi Tarihi, İsanbul, 1969. Uman Müftülüğü, 28 Şevval 1345 / 25 Ağustar 2014 tarihli fetvası. www.avb.s-oman.net/showtread.php?t=2220407 (Erişim tarihi: 30.01.2017). Vahîd Muhammed Mufaddal, http://www.aljazeera.net/news/scienceandtechnology/2016/4/23/ لاستمطار-الصناعي-آفاق-وتحديات (Erişim tarihi: 16.01.2017). Yakıcı, Ali, “Kuraklığın Kültürel Hayattaki Yeri ve Konyalı Âşık Mehmet’in Kıtlık (Kuraklık) Üzerine Söylediği Destanlar”, Millî Folklor, Yıl 13, sayı 51, s. 96-99. Yaman, Ahmet, "ayamanselcuk" ayaman@selcuk.edu.tr; To: "BehlulDuzenli" <erist67@yahoo.com; Date: Wed, 28 May 2008 14:35:05 +0300; Subject: Re: Yağmur Bombası. Yasin Muhammed el-Ğâdî, Hükmü’l-İstimtârfi’l-İslâm, www. elibrary.mediu.edu.my/boks/MAL03892.pdf (Erişim tarihi: 30.01.2017) Yazır, Elmalılı Hamdi, Hak Dini Kur’an Dili, İstanbul, 1979. Zindânî, Abdülmecid, Tevhîdü’l-Hâlik, baskı yeri ve tarihi yok, s. 260-261.

Yapay Yağış: Yağmur Bombası Hakkında Fıkhî Bir Değerlendirme

Yıl 2017, Cilt 6, Sayı 5, 2795 - 2821, 10.12.2017

Öz

Kuraklıktan kurtuluş yolları, kuraklığın söz konusu olduğu her dönem problemi olmuştur. Peygamber sünnetinde bu kendisini tevbe, namaz ve dua şeklinde göstermiş, diğer geleneklerde sihir ve büyü hâkim olmuş, on dokuzuncu yüzyıldan itibaren de bunlara yapay yağış eklenmiştir.  1881’de temelleri atılan yapay yağış uygulaması, daha sonraki yıllarda daha da geliştirilerek dünyanın çeşitli yerlerinde denenmiş, günümüzde de bunun olumlu-olumsuz yönleri tartışılmaya başlanmıştır.  Bu yönlerden birisi de fıkhî boyuttur. Bu makalede, yağış ve kuraklık ile ilgili temel kavram ve konulara, Kur’an-ı Kerim ve hadisler ışığında kısaca temas edildikten sonra, yapay yağışın tarihi gelişimi, uygulamaları ve bugünki durum özetlenecek, ardından fıkhî açıdan yapılan yorumlar ele alınarak değerlendirilecektir.

Kaynakça

  • Abdurrezzâk, Musannef, (thk: Habîburrahman el-A’zâmî), Beyrut, 1403. Asım Efendi, Kamus, İstanbul, 1304. Bacanlı, Hayrettin; “Suni Yağış”, http://docplayer.biz.tr/22351-Hayrettin-bacanli-telekomunikasyon-sube-mudurlugu-ankara.html (09.01.2017) Baktır, Mustafa, “İstiskâ”, DİA, İstanbul, 2001, XXIII, s. 381-383. Beyzâvî, Abdullah b. Ömer b. Muhammed, Envâru’t-tenzîl ve esrâru’t-te’vîl, (nşr: Muhammed Abdurrahman el-Mer’aşlî), Beyrut, ts. Bilmen, Ömer Nasuhi, Kur’an-ı Kerim’in Türkçe Meal-i Âlîsi ve Tefsiri, İstanbul, 1985. Boratav, Pertev Naili, “İstiska”, İA, Eskişehir, 1997, V/II, 1221-1224. Buhârî, el-Câmiu’s-sahîh, (nşr: Ebu Abdillah Abdisselâm b. Muhammed b. Ömer Allûş), Riyad, 2006. Çeker, Orhan, Wed, 28 May 2008 13:48:13 +0300 (EEST); Subject: Ynt: Yağmur Bombası; From: "oceker" oceker@mynet.com; To: "BehlulDuzenli" <erist67@yahoo.com. Çelebî, İlyas, “Mugayyebbât”, DİA, İstanbul, 2005, XXX, 374-375. Dâru’l-iftâi’l-Mısriyye, Mayıs 1997 tarih ve 33 nolu fetvâ; https://islamqa.info/ar/119296 (16.01.2017) Doğan, Mehmet, Büyük Türkçe Sözlük, İstanbul, 1996. Ebu Davud, Kitâbü’s-sünen, (thk: Muhammet Avvâme), Beyrut, 2004, Tıb, 21. Ebu Hayyân, el-Bahru’l-muhît, (thk: Âdil AhmedAbdülmevcûd vd.), Beyrut, 1993. Fatıma binti Abdülaziz b. Halid er-Raşîd, “Hükmü istimtâri’s-suhub”, Mecelletü’l-hicâc el-âlemiyye el-muhakkeme li’d-dirâsâti’l-İslâmiyye ve’l-Arabiyye, 2016, sayı 16. Heyfâ Muhammed Abduzzebîdî, el-İstimtâru’s-sınâî li’s-suhub vifka’l-manzûri’ş-şer’î, www.iasj.netiasjfunc=fulltext&aId=43792 (30.01.2017). Hoşgören, M. Yıldız, Jeomorfolojinin Ana Çizgileri, İstanbul, 2003. http://almoslim.net/node/84368 (Erişim tarihi: 30.01.2017). http://bayanelislam.net/ Suspicion.aspx?id=04-02-0014; (30.01.2017). http://elibrary.mediu.edu.my/books/MAL03876.pdf (30.01.2017) http://turkoloji.cu.edu.tr/CUKUROVA/makaleler/7.php (16.01.2017) http://www.aliftaa.jo/index.php/fatwa/show/id/2573 (16.01.2017) http://www.alriyadh.com/359356: الثلاثاء 12 رجب 1429هـ -15 يوليو2008م - العدد 14631 (16.01.2017). http://www.islam***.net/ver2/fatwa/S...Option=FatwaId (16.01.2017). http://www.nawmc.org/aboutus/ (12.06.2017) http://www.nwp.gov.eg/a/modules/newb..._id=28&forum=1 (16.01.2017). http://www.weathermodification.org/faq.php (12.06.2017) https://islamqa.info/ar/119296 (16.01.2017) https://www.mgm.gov.tr/genel/sss.aspx?s=suniyagis (23.06.2017) İbnÂşûr, et-Tahrîr ve’t-tenvîr, Tunus, 1984. İbnü’l-Cevzî, Ebu’l-Ferec, Zâdü’l-mesîr fî ilmi’t-tefsîr, Beyrut, 1984. el-Isfehânî, el-Müfredât fî Garîbi’l-Kur’ân, (thk: Muhammed Seyyid Geylânî), Beyrut, ts. İzmirli İsmail Hakkı, Yeni İlm-i Kelâm, Ankara, 1981. Kadıoğlu, http://bianet.org/bianet/cevre/1463-bulut-tohumlama-kurakliga-care-mi (25.12.2016) Kadıoğlu, Miktat, “Yağmur Bombası Çözüm Değil Cahil Ülkeleri Sömürme Aracı”, Hürriyet, 21 Mayıs 2007. Kadıoğlu, Miktat, http://bianet.org/bianet/cevre/1463-bulut-tohumlama-kurakliga-care-mi (25.12.2016) Kafesoğlu, İbrahim, Türk Milli Kültürü, İstanbul, 1997. Karslı, Bahset; “Tarımsal Üretim Faaliyetinde Çiftçilerin Dua Ritüellerinin Analizi”, Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Elektronik Dergisi, 2007, cilt 8, sayı 19, s. 227-242. Kaşgarlı Mahmut, Divanı Lugati’t-Türk Dizini, ,(Sadeleştiren: Mehran Bahari), Türk Dil Kurumu, 2003. Kobya, Elif Şebnem, Türkiye’de Yağmur Törenleri ve Yağmurla İlgili İnanışlar, Basılmamış doktora tezi, Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı, 2014. Müslim, Sahîh-i Müslim, (nşr: Muhammed Fuad Abdülbâkî), Beyrut, 1991. Öztürk, “Hava Modifikasyon İşlemlerinde Yapay Yağış Tekniği”, s. 32. Sinanoğlu, Mustafa, “Şirk”, DİA, İstanbul, 2010, XXXIX, 195-198. et-Tehânevî, Muhammed Ali, Mevsûatü Keşşâf i ıstılâhâti’l-funûn ve’l-ulûm, (thk: Ali Dahrû vd.), Beyrut, 1996. Teftâzânî, Sadüddîn, Şerhu’l-Akâidi’n-Nesefiyye, (thk: Ahmet Hicazi es-Sekâ), Kahire, 1987. Turan, Osman, Türk Cihan Hakimiyeti Mefkuresi Tarihi, İsanbul, 1969. Uman Müftülüğü, 28 Şevval 1345 / 25 Ağustar 2014 tarihli fetvası. www.avb.s-oman.net/showtread.php?t=2220407 (Erişim tarihi: 30.01.2017). Vahîd Muhammed Mufaddal, http://www.aljazeera.net/news/scienceandtechnology/2016/4/23/ لاستمطار-الصناعي-آفاق-وتحديات (Erişim tarihi: 16.01.2017). Yakıcı, Ali, “Kuraklığın Kültürel Hayattaki Yeri ve Konyalı Âşık Mehmet’in Kıtlık (Kuraklık) Üzerine Söylediği Destanlar”, Millî Folklor, Yıl 13, sayı 51, s. 96-99. Yaman, Ahmet, "ayamanselcuk" ayaman@selcuk.edu.tr; To: "BehlulDuzenli" <erist67@yahoo.com; Date: Wed, 28 May 2008 14:35:05 +0300; Subject: Re: Yağmur Bombası. Yasin Muhammed el-Ğâdî, Hükmü’l-İstimtârfi’l-İslâm, www. elibrary.mediu.edu.my/boks/MAL03892.pdf (Erişim tarihi: 30.01.2017) Yazır, Elmalılı Hamdi, Hak Dini Kur’an Dili, İstanbul, 1979. Zindânî, Abdülmecid, Tevhîdü’l-Hâlik, baskı yeri ve tarihi yok, s. 260-261.

Ayrıntılar

Konular Sosyal
Bölüm Makaleler
Yazarlar

Pehlul DÜZENLİ
YALOVA ÜNİVERSİTESİ, İSLAMİ İLİMLER FAKÜLTESİ
Türkiye

Yayımlanma Tarihi 10 Aralık 2017
Başvuru Tarihi 21 Eylül 2017
Kabul Tarihi 1 Aralık 2017
Yayınlandığı Sayı Yıl 2017, Cilt 6, Sayı 5

Kaynak Göster

APA Düzenli, P. (2017). Yapay Yağış: Yağmur Bombası Hakkında Fıkhî Bir Değerlendirme . İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi , 6 (5) , 2795-2821 . Retrieved from http://www.itobiad.com/tr/pub/issue/31500/339275
  • 13873 13860 13861 13864138631386513866 

  • 13867 13868 13869 13870 1387122476

Turkey Journal of Theological Studies is under the İtobiad.