Araştırma Makalesi
PDF Zotero Mendeley EndNote BibTex Kaynak Göster

Türk Basını’nın 1964 Kıbrıs Olaylarına Bakışı

Yıl 2017, Cilt 6, Sayı 3, 1474 - 1494, 18.07.2017

Öz

Ada’da 1963 Kanlı Noel olarak bilinen kanlı çatışmaların başlaması, Kıbrıs Cumhuriyeti’nin garantörlerinden olan Türkiye’nin Garanti Antlaşmasına dayanarak, birkaç defa adaya müdahale etme teşebbüsünde bulunmasına neden olmuştur. 1964 Müdahale kararından vazgeçilmesinde, özellikle 5 Haziran 1964’de ABD Başkanı Lyndon B. Johnson tarafından Türk Hükümeti’ne gönderilen mektup büyük bir öneme sahiptir.  Zira Johnson mektubuyla Türk kamuoyunun Kıbrıs’a yaklaşımında, ABD’nin söz sahibi olma eğilimi ortaya çıkmış, ABD ile ilişkilerin sorgulanma süreci başlamış ve Türk dış politikasının genel seyrinde değişiklikler meydana gelmiştir. Yaşanan toplumlararası çatışmalar ve ABD ile Türkiye arasındaki mektup krizi, farklı ideolojik kesimlerde kendi kamuoyunu oluşturmuştur. Bu kitle de hükümetin karar alma sürecinde rol oynamıştır. Nitekim Türk dış politikasında ilk defa bu tarihten sonra konuya dair daha eleştirel bir yaklaşım söz konusu olmuştur.  Çalışmamızda, Türk basınında yer alan farklı ideolojik perspektifler çerçevesinde 1964 Kıbrıs olaylarının değerlendirilmesi ve elde edilen sonuçların tartışılması amaçlanmaktadır. Çalışma esnasında ağırlıklı olarak süreli yayınlardan yararlanılmıştır.

Kaynakça

  • RESMİ YAYINLAR Cumhuriyet Senatosu Tutanak Dergisi, Dönem I, C. 21, Toplantı 3, Ankara: T.B.M.M Basımevi, 1964.
  • SÜRELİ YAYINLAR Cumhuriyet Gazetesi Milliyet Gazetesi Hürriyet Gazetesi Tercüman Gazetesi Yeni İstanbul Gazetesi Akis Dergisi Forum Dergisi Meydan Dergisi Varlık Dergisi Yön Dergisi
  • KİTAPLAR Mehmet Gönlübol-Haluk Ülman-Suat Bilge-Duygu Sezer, Olaylarla Türk Dış Politikası (1919-1973), Ankara: S.B.F Yayınları, 1974. Nihat Erim, Bildiğim Gördüğüm Ölçüler İçinde Kıbrıs, Ankara 1975. Rauf Denktaş, Hatıralar (1964- 1974), Cilt I., İstanbul: Boğaziçi Yayınları, 1996. Melek M. Fırat, 1960- 1971 Türk Dış Politikası ve Kıbrıs Sorunu, İstanbul 1997. Fatmagül Kesiktaş, “Kıbrıs Sorununun Türk- Amerikan İlişkilerine Yansıması: Johnson Mektubu (1960- 1965)”, SDÜ, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Basılmamış Yüksek Lisans Tezi, Isparta, 2005. Baskın Oran, Türk Dış Politikası, Cilt I, İstanbul: İletişim Yayınları, 2003. Oral Sander, Türk-Amerikan İlişkileri (1947-1964), Ankara: Sevinç Matbaası, 1979. Duygu Sezer, Kamuoyu ve Dış Politika, Ankara: Sevinç Matbaası, 1972. Faruk Sönmezğlu, ABD’nin Türkiye Politikası (1964-1980), İstanbul: Der Yayınları, 1995. Haluk Şahin, Johnson Mektubu, İstanbul: Kaya Matbaacılık, 2002. Nasuh Uslu, Türk Amerikan İlişkilerinde Kıbrıs, Ankara 2000.
  • MAKALELER Cüneyt Arcayürek, “İnönü, Tek Başına Evde Bir İpek Böceği Gibi Koza Örüyor”, Hürriyet, 29.08.1964. ______________, “Tıpkı Mehter Yürüyüşü Misali”, Hürriyet, 26.08.1964. Falih Rıfkı Atay, “Go Home!”, Meydan, Sayı: 31, 17.08.1965. Doğan Avcıoğlu, “Milliyetçiliğin Yeniden Uyanışı”, Yön, Sayı: 84, 06.11.1964. _____________, “Kıbrıs ve Ötesi”, Yön, Sayı: 144, 31.12.1965 Cemal Aygen, “Kıbrıs Meselesinde Hükümet ve Partilerin Görüşü”, Forum, Sayı 251, 15.09.1964. Tarık Buğra, “Bir Küçücük Mesele Gösterdi ki”, Yeni İstanbul, 28.04.1964. İbrahim Çamlı, “Kıbrıs Gerçeği II”, Yön, Sayı:79, 02.10.1964. Rauf Denktaş, “Denktaş’ın Mektubu”, Varlık, 01.10.1964. Gökhan Evliyaoğlu, “Komünistlerin Yeni Telkinleri Batı Aleyhtarlığı”, Yeni İstanbul, 16.04.1964. ________________; “Türkiye Batılıdır, Batılı Kalacaktır”, Yeni İstanbul, 22.04.1964. ________________; “Batı’yı Kazanmak için Batılı Olmalıyız”, Yeni İstanbul, 01.05.1964. Ecvet Güresin, “Acı Bir Görünüş”, Cumhuriyet, 17.01.1966. Faruk Fenik, “Bu hale Nasıl Getirildik?”, Cumhuriyet, 18.12.1965. F. Habel, “Dış Siyasetimiz Üzerine Denemeler”, Forum, Sayı 255, 15.11.1964. Samim Kocagöz, “Budala Yerine Konmak”, Yön, Sayı: 79, 02.10.1964. Nadir Nadi, “Kıbrıs’ın Ötesinde”, Cumhuriyet, 24.12.1965. Fethi Naci, “Bağımsızlık Bilincine Doğru”, Yön, Sayı: 83, 30.10.1964. _________, “Bir Uyanışın Eşiğinde”, Yön, Sayı: 92, 01.01.1965. Osman Okyar, “Dış Politikada Revizyon”, Forum, Sayı 251, 15.09.1964. Cahid Okurer, “İç ve Dış Politikada Bütünlük”, Yeni İstanbul, 01.01.1966. İlhami Soysal, “NATO’da Eşit Söz Hakkı İstiyoruz”, Yön, Sayı: 79, 02.10.1964. Cahit Talas, “Kıbrıs- Avrupa- NATO- Amerika”, Forum, Sayı 251, 15.09.1964. Metin Toker, “Biz Güllabici Değiliz”, Akis, Sayı: 532, 28.08.1964. __________, “Saf Amerikalı”, Akis, Sayı: 514, 24.04.1964. __________, “Biz, Fırsat Peşinde Değiliz”, Akis, Sayı: 517, 15.05.1964. __________, “Harekâtın Manası”, Akis, Sayı: 530, 14.08.1964. “Akılsız Başın Cezası”, Akis, Sayı: 531, 21.08.1964. “Amerika’nın Tutumu ve Türk Politikası”, Milliyet, 21.04.1964. “Bomba Modası” Forum, Sayı 204, 01.10.1962. “Dost Kim? Düşman Kim?”, Tercüman, 08.01.1964. “İngiltere’nin Tutumu”, Milliyet, 22.01.1964. “İki Mektup İki Hakikat”, Yeni İstanbul, 14.01.1966. “Johnson’un Mektubu Üzerine”, Yeni İstanbul, 14.01.1966. “Kanlı Ada Uyuşuk Politika”, Tercüman,11.02.1964. “Kıbrıs’taki Cinayetler”, Forum, Sayı 195, 15.05.1962. “Kıbrıs Davası’nın Asıl Suçluları”, Yeni İstanbul, 30.01.1966. “Komünistlerin, Makarios’un ve Girvas’ın Birleştikleri Nokta”, Milliyet, 27.01.1964. “Mektuplar ve Amerika’nın Sorumluluğu”, Milliyet, 16.01.1966. “Mektuba Gelince”, Yeni İstanbul, 14.01.1966. “Mektup mu? Ültimatom mu?”, Milliyet, 15.01.1966. “Milli Ordumuz, Milli Harp Sanayimiz Olmalıdır”, Yön, Sayı: 147, 21.01.1966. “Papaz’ın Taktiği”, Akis, Sayı: 537, 02.10.964. “Tabii Bir Sonuç”, Milliyet, 01.02.1964. “Türkiye’nin Tarafsızlığa Kayması”, Yön, Sayı: 83, 30.10.1964. “Türkün Sabrı ile Oynanmaz”, Tercüman, 14.03.1964. “İnönü, Başkan Johnson’a Demeli ki: Hayır Ekselans!”, Tercüman, 21.06.1964.

Turkish Press Perspective on 1964 Cyprus Disturbance

Yıl 2017, Cilt 6, Sayı 3, 1474 - 1494, 18.07.2017

Öz

The conflict in Cyprus, known as 1963 Bloody Christmas, has led Turkey – one of the guarantors of the Cyprus Republic- to step up a few times to intervene depending upon the The Treaty of Guarantee. Especially June 5th, 1964 dated important letter by US President Lyndon B. Johnson to Turkish government caused Turkey to withdraw from this action. Because with  Johnson’s letter revealed that USA’s intention to have a say in Turkish public opinion’s approach to Cyprus matter and signed a change in Turkish foreign policy major line. After this debate caused diplomatical review between U.S and Turkey Governements. The conflict between two societies and the Johnson Letter’s crises underlined the formation of varying common opinions nationwide and also the masses played an essential role in the decision making process of the government. For the first time Turkish foreing policy in its history, more critical approach emerged throughout Turkish public opinion on the matter.

Our statement aims to present the differing ideological opinions of the Turkish press on 1964 Cyprus dispute and discuss the findings.  .During the study, in newspapers were benefited from. 

Kaynakça

  • RESMİ YAYINLAR Cumhuriyet Senatosu Tutanak Dergisi, Dönem I, C. 21, Toplantı 3, Ankara: T.B.M.M Basımevi, 1964.
  • SÜRELİ YAYINLAR Cumhuriyet Gazetesi Milliyet Gazetesi Hürriyet Gazetesi Tercüman Gazetesi Yeni İstanbul Gazetesi Akis Dergisi Forum Dergisi Meydan Dergisi Varlık Dergisi Yön Dergisi
  • KİTAPLAR Mehmet Gönlübol-Haluk Ülman-Suat Bilge-Duygu Sezer, Olaylarla Türk Dış Politikası (1919-1973), Ankara: S.B.F Yayınları, 1974. Nihat Erim, Bildiğim Gördüğüm Ölçüler İçinde Kıbrıs, Ankara 1975. Rauf Denktaş, Hatıralar (1964- 1974), Cilt I., İstanbul: Boğaziçi Yayınları, 1996. Melek M. Fırat, 1960- 1971 Türk Dış Politikası ve Kıbrıs Sorunu, İstanbul 1997. Fatmagül Kesiktaş, “Kıbrıs Sorununun Türk- Amerikan İlişkilerine Yansıması: Johnson Mektubu (1960- 1965)”, SDÜ, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Basılmamış Yüksek Lisans Tezi, Isparta, 2005. Baskın Oran, Türk Dış Politikası, Cilt I, İstanbul: İletişim Yayınları, 2003. Oral Sander, Türk-Amerikan İlişkileri (1947-1964), Ankara: Sevinç Matbaası, 1979. Duygu Sezer, Kamuoyu ve Dış Politika, Ankara: Sevinç Matbaası, 1972. Faruk Sönmezğlu, ABD’nin Türkiye Politikası (1964-1980), İstanbul: Der Yayınları, 1995. Haluk Şahin, Johnson Mektubu, İstanbul: Kaya Matbaacılık, 2002. Nasuh Uslu, Türk Amerikan İlişkilerinde Kıbrıs, Ankara 2000.
  • MAKALELER Cüneyt Arcayürek, “İnönü, Tek Başına Evde Bir İpek Böceği Gibi Koza Örüyor”, Hürriyet, 29.08.1964. ______________, “Tıpkı Mehter Yürüyüşü Misali”, Hürriyet, 26.08.1964. Falih Rıfkı Atay, “Go Home!”, Meydan, Sayı: 31, 17.08.1965. Doğan Avcıoğlu, “Milliyetçiliğin Yeniden Uyanışı”, Yön, Sayı: 84, 06.11.1964. _____________, “Kıbrıs ve Ötesi”, Yön, Sayı: 144, 31.12.1965 Cemal Aygen, “Kıbrıs Meselesinde Hükümet ve Partilerin Görüşü”, Forum, Sayı 251, 15.09.1964. Tarık Buğra, “Bir Küçücük Mesele Gösterdi ki”, Yeni İstanbul, 28.04.1964. İbrahim Çamlı, “Kıbrıs Gerçeği II”, Yön, Sayı:79, 02.10.1964. Rauf Denktaş, “Denktaş’ın Mektubu”, Varlık, 01.10.1964. Gökhan Evliyaoğlu, “Komünistlerin Yeni Telkinleri Batı Aleyhtarlığı”, Yeni İstanbul, 16.04.1964. ________________; “Türkiye Batılıdır, Batılı Kalacaktır”, Yeni İstanbul, 22.04.1964. ________________; “Batı’yı Kazanmak için Batılı Olmalıyız”, Yeni İstanbul, 01.05.1964. Ecvet Güresin, “Acı Bir Görünüş”, Cumhuriyet, 17.01.1966. Faruk Fenik, “Bu hale Nasıl Getirildik?”, Cumhuriyet, 18.12.1965. F. Habel, “Dış Siyasetimiz Üzerine Denemeler”, Forum, Sayı 255, 15.11.1964. Samim Kocagöz, “Budala Yerine Konmak”, Yön, Sayı: 79, 02.10.1964. Nadir Nadi, “Kıbrıs’ın Ötesinde”, Cumhuriyet, 24.12.1965. Fethi Naci, “Bağımsızlık Bilincine Doğru”, Yön, Sayı: 83, 30.10.1964. _________, “Bir Uyanışın Eşiğinde”, Yön, Sayı: 92, 01.01.1965. Osman Okyar, “Dış Politikada Revizyon”, Forum, Sayı 251, 15.09.1964. Cahid Okurer, “İç ve Dış Politikada Bütünlük”, Yeni İstanbul, 01.01.1966. İlhami Soysal, “NATO’da Eşit Söz Hakkı İstiyoruz”, Yön, Sayı: 79, 02.10.1964. Cahit Talas, “Kıbrıs- Avrupa- NATO- Amerika”, Forum, Sayı 251, 15.09.1964. Metin Toker, “Biz Güllabici Değiliz”, Akis, Sayı: 532, 28.08.1964. __________, “Saf Amerikalı”, Akis, Sayı: 514, 24.04.1964. __________, “Biz, Fırsat Peşinde Değiliz”, Akis, Sayı: 517, 15.05.1964. __________, “Harekâtın Manası”, Akis, Sayı: 530, 14.08.1964. “Akılsız Başın Cezası”, Akis, Sayı: 531, 21.08.1964. “Amerika’nın Tutumu ve Türk Politikası”, Milliyet, 21.04.1964. “Bomba Modası” Forum, Sayı 204, 01.10.1962. “Dost Kim? Düşman Kim?”, Tercüman, 08.01.1964. “İngiltere’nin Tutumu”, Milliyet, 22.01.1964. “İki Mektup İki Hakikat”, Yeni İstanbul, 14.01.1966. “Johnson’un Mektubu Üzerine”, Yeni İstanbul, 14.01.1966. “Kanlı Ada Uyuşuk Politika”, Tercüman,11.02.1964. “Kıbrıs’taki Cinayetler”, Forum, Sayı 195, 15.05.1962. “Kıbrıs Davası’nın Asıl Suçluları”, Yeni İstanbul, 30.01.1966. “Komünistlerin, Makarios’un ve Girvas’ın Birleştikleri Nokta”, Milliyet, 27.01.1964. “Mektuplar ve Amerika’nın Sorumluluğu”, Milliyet, 16.01.1966. “Mektuba Gelince”, Yeni İstanbul, 14.01.1966. “Mektup mu? Ültimatom mu?”, Milliyet, 15.01.1966. “Milli Ordumuz, Milli Harp Sanayimiz Olmalıdır”, Yön, Sayı: 147, 21.01.1966. “Papaz’ın Taktiği”, Akis, Sayı: 537, 02.10.964. “Tabii Bir Sonuç”, Milliyet, 01.02.1964. “Türkiye’nin Tarafsızlığa Kayması”, Yön, Sayı: 83, 30.10.1964. “Türkün Sabrı ile Oynanmaz”, Tercüman, 14.03.1964. “İnönü, Başkan Johnson’a Demeli ki: Hayır Ekselans!”, Tercüman, 21.06.1964.

Ayrıntılar

Konular Sosyal
Bölüm Makaleler
Yazarlar

Güneş ŞAHİN
YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ
0000-0003-4245-9760
Türkiye

Yayımlanma Tarihi 18 Temmuz 2017
Başvuru Tarihi 17 Mayıs 2017
Kabul Tarihi 13 Temmuz 2017
Yayınlandığı Sayı Yıl 2017, Cilt 6, Sayı 3

Kaynak Göster

APA Şahin, G. (2017). Türk Basını’nın 1964 Kıbrıs Olaylarına Bakışı . İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi , 6 (3) , 1474-1494 . Retrieved from http://www.itobiad.com/tr/pub/issue/30065/314210
  • 13873 13860 13861 13864138631386513866 

  • 13867 13868 13869 13870 1387122476

Turkey Journal of Theological Studies is under the İtobiad.