Araştırma Makalesi
PDF Zotero Mendeley EndNote BibTex Kaynak Göster

Plates at Ottoman Cuisine Culture: Iznik Polychromatic Ceramic Samples

Yıl 2016, Cilt 5, Sayı 8, 2373 - 2389, 25.12.2016
https://doi.org/10.15869/itobiad.281332

Öz

Nutrition, that is one of the fundamental needs of human beings, brings the need of plates. New Stone Age, assumed as milestone of prehistoric periods, except inventions as making food plates by cooking soil we witness ceramic art with ornament of these plates.  In time, plates caused inventions arised from artistic requirements, thus supplied new profession spaces. As food culture changes because of economical, geographical and cultural reasons, do the plates. Anatolia is at the point, European, Asian and African Continents intersect,  food culture’s of these societies reverberated to Turkish Food Culture. Changing eating and drinking habits and specially  food culture diversity made plates diversified. At Ottoman Cuisine Culture shapes and ornaments of plates has importance. This study’s main aim is to investigate plates that rank at Ottoman Cuisine Culture and Iznik Ceramics by discussing in terms of tourism, gastronomy and art history thus supply new sources to future investigaters. 


Kaynakça

  • Ak, K. (2007). Osmanlı’dan Günümüze Türk Yemek Kültüründe Seramik Yemek Kapları, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eskişehir.
  • Altun, A. (1988). Osmanlı’da Çini Seramik Öyküsü. İstanbul: İstanbul Menkul Kıymetler Borsası Yayınları.
  • Altun, A. (1991). İznik, Türk Çini ve Seramikleri. İstanbul, Sadberk Hanım Müzesi: Vehbi Koç Vakfı Yayınları.
  • Arseven, C. E. Lale. (1952). Sanat Ansiklopedisi, C. III, Les Arts Decoratifs Turcs, İstanbul: MEB Yayınları.
  • Aslanapa, O. (1965). Anadolu’da Türk Çini ve Keramik Sanatı. İstanbul: Türk Kültürü Araştırma Enstitüsü Yayınları.
  • Aslanapa, O. (1989). İznik Çini Fırınları Kazısı, II. Dönem. İstanbul: İstanbul Araştırma Merkezi.
  • Atasoy, N. ve Raby, J. (1989). İznik Seramikleri, Londra: Türkiye Ekonomi Bankası Yayınları.
  • Bakır, S. T. (1999). İznik Çinileri ve Gülbenkyan Koleksiyonu, Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları, 13.
  • Başgelen, N. (1989). Excavations At İznik Kilns İznik Çini Fırınları Kazısı, İstanbul: Arkeoloji ve Sanat Yayınları.
  • Baysal, A. (1993). Türk Yemek Kültüründe Değişmeler, Beslenme ve Sağlık Yönünden Değişmeler, Türk Mutfak Kültürü Üzerine Araştırmalar. Ankara: Türk Halk Kültürünü Araştırma ve Tanıtma Vakfı Yayınları, No:3, 12-20.
  • Baysal, A. (1993). Türk Yemek Kültüründe Değişmeler, Beslenme ve Sağlık Yönünden Değişmeler, Türk Mutfak Kültürü Üzerine Araştırmalar. Ankara: Türk Halk Kültürünü Araştırma ve Tanıtma Vakfı Yayınları, No:3, 12-20.
  • Baysal, A. (2001). Türk ve Çin Mutfağının Karşılaştırılması İçinde; Türk Mutfak Kültürü Üzerine Araştırmalar 2000. Ankara: Türk Halk Kültürü Araştırma ve Tanıtma Vakfı Yayınları.
  • Belge, M. (2000). Tarih Boyunca Yemek Kültürü, İstanbul: İletişim Yayınları.
  • Bilgin, A. (2008). Klasik Dönem Osmanlı Saray Mutfağı, Türk Mutfağı. A. Bilgin ve Ö. Samancı (Editörler). Ankara: T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları.
  • Bülbül, S. (2012). İznik Çok Renkli Seramikler ve Bu Grubun Makedonya’daki Tek Örneği, Hikmet Dergisi,(20),130-139.
  • Dayıgil, F. (1942). İstanbul Çinilerinde Lâle, Vakıflar Dergisi,(2), 223-232.
  • Demiriz, Y. (1979). Osmanlı Mimarisi’nde Süsleme, Erken Devir (1300-1453). İstanbul: Kültür Bakanlığı Yayınları.
  • Ertaş, Y. ve Gezmen Karadağ, M. (2013). Sağlıklı Beslenmede Türk Mutfak Kültürü’nün Yeri. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi / Gümüşhane University Journal of Health Sciences: 2(1), 117-136.
  • Güler, S. (2008). Türk Mutfak Kültürü ve Yeme İçme Alışkanlıkları, Cognitive Approaches to the Concept of Food in the Mediterranean. Girne Amerikan Üniversitesi KKTC.
  • Gürsoy, D. (2004). Tarihin Süzgecinde Mutfak Kültürümüz. İstanbul: Oğlak Yayıncılık.
  • Koca, N. ve Yazıcı, H. (2014). Coğrafi Faktörlerin Türkiye Ekmek Kültürü üzerindeki etkileri. International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 9(8), 35-45.
  • Kuban, D. (2002). Selçuklu Çağında Anadolu Sanat. İstanbul: Yapı ve Kredi Yayınları.
  • Öney, G. (1977). Türk Çini Sanatı. İstanbul: Yapı ve Kredi Yayınları.
  • Öney, G. (1987). İslam Mimarisinde Çini. İzmir: Ada Yayınları.
  • Pasinli, A. ve Balaman, S. (1992). Türk Çini ve Keramikleri, Çinili Köşk, İstanbul: A Turizm Yayınları.
  • Soustiel, L. (2002). Osmanlı Seramiklerinin Görkemi, XVI.-XIX. Yüzyıl, Suna-İnan Kıraç ve Sadberk Hanım Müzesi Koleksiyonlarından. Suna & İnan Kıraç Akdeniz Medeniyetleri Araştırma Enstitüsü, İstanbul: Graphis Yayınları, 31.
  • Soyhan, C. (1988). Türk Çini Sanatı, İstanbul: Refioğlu Yayınları.
  • Şahin, F. (1979). Kütahya Çini Keramik Sanatı ve Tarihinin Yeni Buluntular Açısından Değerlendirilmesi, Sanat Tarihi Yıllığı, 259-286.
  • Şahin, F. (1989). Türk Çini Sanatı Süslemeciliği, Anadolu Üniversitesi Yayınları No:35- Kütahya Meslek Yüksekokulu Yayınları No:1.
  • Yar, H. S. (2008). Osmanlı Sarayında Mutfak Kültürü ve Sofra Gelenekleri, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Beykent Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
  • Yerasimos, M. (2005). 500 Yıllık Osmanlı Mutfağı. İstanbul: Boyut Yayın Grubu.
  • Yetkin, Ş. (1986). Anadolu’da Türk Çini Sanatının Gelişmesi. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayınları No:1631.
  • Yılmaz, A. (2002). İşyerimiz Mutfak Mesleğimiz Aşçılık Sanatımız Pişirmek. İstanbul: Boyut Yayın Grubu.

Osmanlı Mutfak Kültürü’nde Yemek Kapları: İznik Çok Renkli Seramik Örnekleri

Yıl 2016, Cilt 5, Sayı 8, 2373 - 2389, 25.12.2016
https://doi.org/10.15869/itobiad.281332

Öz

İnsanların temel gereksinimlerinden biri olan beslenme, yemek kabı ihtiyacını da birlikte getirmektedir. Tarih öncesi dönemlerin dönüm noktası olarak bilinen Yenitaş Çağı’nda toprağı pişirerek kaplar yapma gibi buluşların dışında, bu nesnelerin süslenmesiyle seramik sanatına tanık olunmaktadır. Zamanla bu kaplar, artistik bir gereksinmeden doğan buluşlara sebep olarak bir meslek alanının ortaya çıkmasını sağlamıştır. Anadolu’nun Avrupa, Asya ve Afrika kıtalarının kesiştiği noktada olması farklı toplumların yemek kültürlerini Türk Yemek Kültürü’ne yansıtmıştır. Yeme ve içme alışkanlıklarının değişmesi ve özellikle yemek kültürünün zamanla çeşitlenmesi yemek kaplarını da çeşitlendirmiştir. Osmanlı Mutfak Kültürü’nde yemek kaplarının biçimi ve süslemeleri ayrıca önem taşımaktadır. Çalışmanın temel amacı, Osmanlı Mutfak Kültürü’nde yer alan yemek kapları ve İznik Çinileri’nin turizm, gastronomi ve sanat tarihi alanları bakımından ele alındığı bir çalışma yaparak, ileriki çalışmalara katkı sağlamak ve kaynak oluşturmaktır.

Kaynakça

  • Ak, K. (2007). Osmanlı’dan Günümüze Türk Yemek Kültüründe Seramik Yemek Kapları, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eskişehir.
  • Altun, A. (1988). Osmanlı’da Çini Seramik Öyküsü. İstanbul: İstanbul Menkul Kıymetler Borsası Yayınları.
  • Altun, A. (1991). İznik, Türk Çini ve Seramikleri. İstanbul, Sadberk Hanım Müzesi: Vehbi Koç Vakfı Yayınları.
  • Arseven, C. E. Lale. (1952). Sanat Ansiklopedisi, C. III, Les Arts Decoratifs Turcs, İstanbul: MEB Yayınları.
  • Aslanapa, O. (1965). Anadolu’da Türk Çini ve Keramik Sanatı. İstanbul: Türk Kültürü Araştırma Enstitüsü Yayınları.
  • Aslanapa, O. (1989). İznik Çini Fırınları Kazısı, II. Dönem. İstanbul: İstanbul Araştırma Merkezi.
  • Atasoy, N. ve Raby, J. (1989). İznik Seramikleri, Londra: Türkiye Ekonomi Bankası Yayınları.
  • Bakır, S. T. (1999). İznik Çinileri ve Gülbenkyan Koleksiyonu, Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları, 13.
  • Başgelen, N. (1989). Excavations At İznik Kilns İznik Çini Fırınları Kazısı, İstanbul: Arkeoloji ve Sanat Yayınları.
  • Baysal, A. (1993). Türk Yemek Kültüründe Değişmeler, Beslenme ve Sağlık Yönünden Değişmeler, Türk Mutfak Kültürü Üzerine Araştırmalar. Ankara: Türk Halk Kültürünü Araştırma ve Tanıtma Vakfı Yayınları, No:3, 12-20.
  • Baysal, A. (1993). Türk Yemek Kültüründe Değişmeler, Beslenme ve Sağlık Yönünden Değişmeler, Türk Mutfak Kültürü Üzerine Araştırmalar. Ankara: Türk Halk Kültürünü Araştırma ve Tanıtma Vakfı Yayınları, No:3, 12-20.
  • Baysal, A. (2001). Türk ve Çin Mutfağının Karşılaştırılması İçinde; Türk Mutfak Kültürü Üzerine Araştırmalar 2000. Ankara: Türk Halk Kültürü Araştırma ve Tanıtma Vakfı Yayınları.
  • Belge, M. (2000). Tarih Boyunca Yemek Kültürü, İstanbul: İletişim Yayınları.
  • Bilgin, A. (2008). Klasik Dönem Osmanlı Saray Mutfağı, Türk Mutfağı. A. Bilgin ve Ö. Samancı (Editörler). Ankara: T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları.
  • Bülbül, S. (2012). İznik Çok Renkli Seramikler ve Bu Grubun Makedonya’daki Tek Örneği, Hikmet Dergisi,(20),130-139.
  • Dayıgil, F. (1942). İstanbul Çinilerinde Lâle, Vakıflar Dergisi,(2), 223-232.
  • Demiriz, Y. (1979). Osmanlı Mimarisi’nde Süsleme, Erken Devir (1300-1453). İstanbul: Kültür Bakanlığı Yayınları.
  • Ertaş, Y. ve Gezmen Karadağ, M. (2013). Sağlıklı Beslenmede Türk Mutfak Kültürü’nün Yeri. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi / Gümüşhane University Journal of Health Sciences: 2(1), 117-136.
  • Güler, S. (2008). Türk Mutfak Kültürü ve Yeme İçme Alışkanlıkları, Cognitive Approaches to the Concept of Food in the Mediterranean. Girne Amerikan Üniversitesi KKTC.
  • Gürsoy, D. (2004). Tarihin Süzgecinde Mutfak Kültürümüz. İstanbul: Oğlak Yayıncılık.
  • Koca, N. ve Yazıcı, H. (2014). Coğrafi Faktörlerin Türkiye Ekmek Kültürü üzerindeki etkileri. International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 9(8), 35-45.
  • Kuban, D. (2002). Selçuklu Çağında Anadolu Sanat. İstanbul: Yapı ve Kredi Yayınları.
  • Öney, G. (1977). Türk Çini Sanatı. İstanbul: Yapı ve Kredi Yayınları.
  • Öney, G. (1987). İslam Mimarisinde Çini. İzmir: Ada Yayınları.
  • Pasinli, A. ve Balaman, S. (1992). Türk Çini ve Keramikleri, Çinili Köşk, İstanbul: A Turizm Yayınları.
  • Soustiel, L. (2002). Osmanlı Seramiklerinin Görkemi, XVI.-XIX. Yüzyıl, Suna-İnan Kıraç ve Sadberk Hanım Müzesi Koleksiyonlarından. Suna & İnan Kıraç Akdeniz Medeniyetleri Araştırma Enstitüsü, İstanbul: Graphis Yayınları, 31.
  • Soyhan, C. (1988). Türk Çini Sanatı, İstanbul: Refioğlu Yayınları.
  • Şahin, F. (1979). Kütahya Çini Keramik Sanatı ve Tarihinin Yeni Buluntular Açısından Değerlendirilmesi, Sanat Tarihi Yıllığı, 259-286.
  • Şahin, F. (1989). Türk Çini Sanatı Süslemeciliği, Anadolu Üniversitesi Yayınları No:35- Kütahya Meslek Yüksekokulu Yayınları No:1.
  • Yar, H. S. (2008). Osmanlı Sarayında Mutfak Kültürü ve Sofra Gelenekleri, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Beykent Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
  • Yerasimos, M. (2005). 500 Yıllık Osmanlı Mutfağı. İstanbul: Boyut Yayın Grubu.
  • Yetkin, Ş. (1986). Anadolu’da Türk Çini Sanatının Gelişmesi. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayınları No:1631.
  • Yılmaz, A. (2002). İşyerimiz Mutfak Mesleğimiz Aşçılık Sanatımız Pişirmek. İstanbul: Boyut Yayın Grubu.

Ayrıntılar

Konular Sosyal
Bölüm Makaleler
Yazarlar

Sevil BÜLBÜL Bu kişi benim
Gazi Üniversitesi


Aybuke CEYHUN SEZGİN
GAZI UNIV


Serpil KARA Bu kişi benim
GAZI UNIV

Yayımlanma Tarihi 25 Aralık 2016
Başvuru Tarihi 24 Aralık 2016
Kabul Tarihi
Yayınlandığı Sayı Yıl 2016, Cilt 5, Sayı 8

Kaynak Göster

APA Bülbül, S. , Ceyhun Sezgin, A. & Kara, S. (2016). Osmanlı Mutfak Kültürü’nde Yemek Kapları: İznik Çok Renkli Seramik Örnekleri . İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi , 5 (8) , 2373-2389 . DOI: 10.15869/itobiad.281332
  • 13873 13860 13861 13864138631386513866 

  • 13867 13868 13869 13870 1387122476

Turkey Journal of Theological Studies is under the İtobiad.