Yıl 2018, Cilt 7, Sayı 3, Sayfalar 2276 - 2291 2018-09-30

Türk Siyasal Yaşamında 1954 Genel Seçimleri
General Elections of 1954 in Turkish Political Life

Yakup KAYA [1]

23 36

Makalenin konusunu, 1954 genel seçimleri ve bu seçimler öncesinde ve sonrasında gerçekleşen olaylar oluşturmaktadır. Bu çerçevede öncelikle, Demokrat Parti’nin 14 Mayıs 1950 genel seçimleri ile iktidara geliş sürecine değinilmiştir. Demokrat Parti’nin ilk iktidar evresi olan 1950-1954 yılları arasındaki iç ve dış politikada gerçekleştirdiği atılımlar ana hatlarıyla değerlendirilmiştir. 1954 seçimlerinde Demokrat Parti rakipleri Cumhuriyet Halk Partisi, Cumhuriyetçi Millet Partisi ve Türkiye Köylü Partisi karşısında Meclis çoğunluğunu kazanarak iktidarın tek başına sahibi olmayı sürdürmüştür. Demokrat Parti’nin sağladığı başarı basit çoğunluk sistemi dolayısıyla muhalif partilerin Meclisteki temsilini daha da zayıflatmıştır. 1954 genel seçimleri incelenirken Demokrat Parti iktidarının uygulamaları çerçevesinde meydana gelen siyasal ve toplumsal yansımalar dikkate alınmış ve bu bağlamda seçimlerin Türk siyasal yaşamına etkileri analiz edilmeye çalışılmıştır. Makalenin temel amacı Türk demokrasisinin oldukça erken bir evresine damga vuran 1954 seçimlerinin tahlilini yapmak ve bu atmosferin Türkiye’de siyasal kültürün oluşumuna sağladığı katma değeri tespit etmeye çalışmaktır. 

The general elections of 1954 and the events that took place before and after these elections constitutes the subject of this article. In this framework, firstly general elections of 14 May 1950 and development of the Democratic Party's came to power has been referred. The progress made in internal and foreign policy between the ruling Democratic Party in the first phase of the 1950-1954 year were evaluated outlined. The progress that the Democratic Party has achieved in its internal and external politics in its first phase of ruling between 1950 and 1954 were evaluated outlined. In 1954 elections, the Democratic Party won the majority of the parliamentary opposition to the Republican People's Party, Republican National Party, and Turkey Peasant Party, and continued to be the sole owner of power. The success of the Democratic Party has weakened the representation of opposition parties in the Parliament because of the simple majority system. When the 1954 general elections were examined, the political and social reflections that took place in the framework of the practices of the Democratic Party government were taken into consideration and in this context, the effects of the elections on the Turkish political life were tried to be analyzed. The main aim of this article is to make the analysis of the 1954 elections that marked a fairly early stage of Turkish democracy and try to identify the added value provided by this atmosphere the formation of political culture in Turkey.

Demokrat Parti, 1954 Genel Seçimleri, Çok Partili Demokratik Yaşam, Adnan Menderes
  • Kitaplar Ahmad, Feroz (2010). Demokrasi Sürecinde Türkiye (1945-1980) (4. Baskı). İstanbul: Hil Yayınları.
  • Albayrak, Mustafa (2004). Türk Siyasi Tarihinde Demokrat Parti (1946-1960). Ankara: Phoenix Yayınevi.
  • Başgil, Ali Fuat (2011). 27 Mayıs İhtilâli ve Sebepleri Görüp Yaşadıklarım (5. Baskı). İstanbul: Yağmur Yayınları.
  • Burçak, Rıfkı Salim (1998). On Yılın Anıları (1950-1960). Ankara: Nurol Matbaacılık.
  • Eroğul, Cem (2013). Demokrat Parti Tarihi ve İdeolojisi. İstanbul: Yordam Kitap.
  • İnan, Süleyman (2011). Demokrat Parti Dönemi (1950-1960). (Editör: Süleyman İnan- Ercan Haytoğlu). Yakın Dönem Türk Politik Tarihi (3. Baskı). Ankara: Anı Yayıncılık, 115-143.
  • Karpat, Kemal H. (2010). Türk Demokrasi Tarihi (1. Baskı). İstanbul: Timaş Yayınları.
  • Koçak, Cemil (2017): Demokrat Parti Karşısında CHP Bir Muhalefetin Analizi. İstanbul: Timaş Yayınları.
  • Özbudun, Ergun (2011). Türkiye’de Parti ve Seçim Sistemi (1. Baskı). İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
  • Öztürk, Kazım (1998). Türk Parlamento Tarihi TBMM IX. Dönem 1950-1954. 1, Ankara: TBMM Vakfı Yayınları.
  • Şenşekerci, Erkan (2000). Türk Devriminde Celal Bayar 1918-1960 (1. Baskı), İstanbul: Alfa Yayınları.
  • Şeyhanlıoğlu, Hüseyin (2011). Türk Siyasal Muhafazakarlığının Kurumsallaşması ve Demokrat Parti. Ankara: Kadim Yayınları.
  • Toker, Metin (1991). Demokrasimizin İsmet Paşa’lı Yılları (1965-1973): DP’nin Altın Yılları (1944-1973). Ankara: Bilgi Yayınevi.
  • Yalçın, Durmuş, Akbıyık, Yaşar, Nuri, Köstüklü vd. (2004). Türkiye Cumhuriyeti Tarihi 2. Ankara: Atatürk Araştırma Merkezi. Yalman, Ahmet Emin (1997). Yakın Tarihte Gördüklerim ve Geçirdiklerim (1922-1971) (2. Baskı). İstanbul: Pera Yayıncılık.
  • Makaleler Aysal, Necdet (2005). “Anadolu'da Aydınlanma Hareketinin Doğuşu: Köy Enstitüleri”, A.Ü. Türk İnkılâp Tarihi Enstitüsü Atatürk Yolu Dergisi, (35-36), 267-282.
  • Çakmak, Fevzi (2015). “Halkevlerinin Kapatılması ve Cumhuriyet Halk Partisi Mallarına El Konulması”. Journal of Hıstory Studıes, 3 (7), 1-21.
  • Kaya Özçelik, Pınar (2010). “Demokrat Parti’nin Demokrasi Söylemi”. SBF Dergisi, 65 (3), 163-187.
  • Keskin, Yusuf Ziya (2012). “Demokrat Parti İktidarı ve Günümüze Yansımaları”. EÜSBED, 5 (1), 107-130.
  • Nadi, Nadir (7 Şubat 1951). “Şakaya Gelmez!”. Cumhuriyet, 1.
  • Yılmaz, Ensar (2010). “1954 Seçimlerinin Önemi, Öne Çıkan Özellikleri ve Siyasi Sonuçları”. Journal of New World Sciences Academy, 5 (4), 541-551.
  • Gazeteler
  • Cumhuriyet
  • Yeni İstanbul
  • Yeni Sabah
  • Zafer
  • Tezler
  • Aslan, Emel (2014). Türkiye’nin İç Siyasetinde Demokrat Parti (1950-1960), Yüksek Lisans Tezi, Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kırşehir.
  • Saka, Abdulkerim (2015). 14 Mayıs 1950 Seçimleri Ekseninde Muhalefet ve İktidarın Sesi Olan Zafer ve Ulus Gazeteleri Üzerine Bir İnceleme, Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya.
  • Tetik, İdris (2015). Demokrat Parti’nin 1950-1960 Yılları Arasında Uyguladığı Siyasi Politikaların Türk Demokrasisine Yansımaları, Yüksek Lisans Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi Enstitüsü, İzmir.
  • Yücer, Rezzan (2016). Cumhuriyet Gazetesi’nin Bakışıyla Türkiye’de Demokrasiye Geçişte Dönüm Noktası: 14 Mayıs 1950 Seçimleri, Basılmamış Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya.
  • Ansiklopedi Maddeleri
  • Çavdar, Tevfik (1983). “Siyasal Partiler/Demokrat Parti”, Cumhuriyet Dönemi Türkiye Ansiklopedisi, C. 8, Yayına Haz. Murat Belge, Mete Tunçay vd. İstanbul: İletişim Yayınları.
  • Elektronik Kaynaklar
  • http://www.secim-sonuclari.com /1954, E.T: 07.07.2018, 19.30. Yücel, M. Serhan (t.y.). Menderes Dönemi 1950-1960. Erişim adresi: http://www.Altayli.Net, E.T: 02.07.2018.
Birincil Dil tr
Konular Sosyal ve Beşeri Bilimler
Dergi Bölümü Makaleler
Yazarlar

Orcid: 0000-0002-9951-2844
Yazar: Yakup KAYA (Sorumlu Yazar)
Kurum: NECMETTİN ERBAKAN ÜNİVERSİTESİ SOSYAL VE BEŞERİ BİLİMLER FAKÜLTESİ TARİH BÖLÜMÜ
Ülke: Turkey


Bibtex @araştırma makalesi { itobiad442083, journal = {İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi}, issn = {}, eissn = {2147-1185}, address = {Mustafa YİĞİTOĞLU}, year = {2018}, volume = {7}, pages = {2276 - 2291}, doi = {10.15869/itobiad.442083}, title = {Türk Siyasal Yaşamında 1954 Genel Seçimleri}, key = {cite}, author = {KAYA, Yakup} }
APA KAYA, Y . (2018). Türk Siyasal Yaşamında 1954 Genel Seçimleri. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 7 (3), 2276-2291. DOI: 10.15869/itobiad.442083
MLA KAYA, Y . "Türk Siyasal Yaşamında 1954 Genel Seçimleri". İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi 7 (2018): 2276-2291 <http://www.itobiad.com/issue/37678/442083>
Chicago KAYA, Y . "Türk Siyasal Yaşamında 1954 Genel Seçimleri". İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi 7 (2018): 2276-2291
RIS TY - JOUR T1 - Türk Siyasal Yaşamında 1954 Genel Seçimleri AU - Yakup KAYA Y1 - 2018 PY - 2018 N1 - doi: 10.15869/itobiad.442083 DO - 10.15869/itobiad.442083 T2 - İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 2276 EP - 2291 VL - 7 IS - 3 SN - -2147-1185 M3 - doi: 10.15869/itobiad.442083 UR - http://dx.doi.org/10.15869/itobiad.442083 Y2 - 2018 ER -
EndNote %0 İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi Türk Siyasal Yaşamında 1954 Genel Seçimleri %A Yakup KAYA %T Türk Siyasal Yaşamında 1954 Genel Seçimleri %D 2018 %J İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi %P -2147-1185 %V 7 %N 3 %R doi: 10.15869/itobiad.442083 %U 10.15869/itobiad.442083
ISNAD KAYA, Yakup . "Türk Siyasal Yaşamında 1954 Genel Seçimleri". İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi 7 / 3 (Eylül 2018): 2276-2291. http://dx.doi.org/10.15869/itobiad.442083