Yıl 2018, Cilt 7, Sayı 3, Sayfalar 2172 - 2179 2018-09-30

A Kitchen Transformed into a Ritual: Mevlevi Culinary
Ritüele Dönüşen Mutfak: Mevlevi Mutfağı

Firuze CEYLAN [1] , Melek YAMAN [2]

16 40

In Mevlevism, the kitchen had a great importance both as the place where the dervishes were fed and where the dervish candidates were being matured with knowledge and manners by receiving spiritual education. Here both art and Mevlevi mysticism were learned. In accordance with this special purpose of the kitchen, the name of the kitchen in the dervish lodge had become "Matbah-ı Şerif" by using the name "serif" meaning "valuable, honorable". Mevlevism founder Mevlana's emphasizing on spiritual nourishment, finding similarities between the love of God and food in his works,  reflecting his vast culture on the culinary and food have a specific importance  in reflecting a different point of view on food and nutrition. This study aims to describe the characteristics of Mevlevi culinary culture; the rich culinary culture we have today; the attribution to nourishment and food and to signify different point of views.

Mevlevilik anlayışında mutfak hem dervişlerin maddi olarak beslendiği hem de derviş adaylarının ruhsal eğitim alıp bilgi ve görgü olarak olgunlaştırıldığı yer olma özelliğine sahip olması bakımından büyük öneme sahipti. Burada hem sanat hem de Mevlevi anlayış öğrenilirdi. Mutfağın bu özel maksadına uygun olarak “değerli, şerefli” anlamına gelen “şerif” sıfatı kullanılarak tekkedeki adı Matbah-ı Şerif olmuştur. Mevlana’nın Mevlevilik anlayışı içerisinde manevi beslenmeye olan vurgusu, eserlerinde yiyeceklerle Allah aşkı arasında benzerlik kurması, mutfağın eğitim yeri olarak kullanılması ve Mevlevi kültürünün yiyecek ve beslenmeye yükledikleri derin anlamlar önemli görülmüştür. Bu çalışma ile Mevlevi mutfak kültürünün sahip olduğu özellikler ve Anadolu mutfak kültüründe var olan mutfağa, beslenmeye ve yiyeceklere atfedilen anlamları ve farklı bakış açılarını belirtmek amaçlanmıştır.

  • Abdurrezzak, A. O. (2014). İşlevsel Teori Bağlamında Yemek Kültürünün İletişimsel Yönü. Turkish Studies - International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic. 9/11, 1-16.
  • Aksoy, M., Akbulut, A. B., İflazoğlu, N. (2016). Mevlevilikte Mutfak Kültürü ve Ateşbaz-ı Veli Makamı (Culinary Culture and Atesbaz Veli Chair in Mevleviyeh), Journal of Tourism and Gastronomy Studies . 4/1 , 96-103.
  • Ambrosio ,A. F., (2012). Dervişler Tarihi, Antropolojisi; Mistik Yönü. İstanbul :Kabalcı Yayımcılık.
  • Anonim. (2017). Mevlevi Somadı. 743. Şeb-i Aruz Münasebetiyle ,7 -30 Aralık2016. http://www.matbahrestaurant.com/pdf/mevlevi_menu.pdf,erişim tarihi:17.02,2018,saat:15:37.
  • Arpaguş, S. (2015). Mevlevilikte Manevi Eğitim. İstanbul: M.Ü İlahiyat Fakültesi Vakfı Yayınları.
  • Azsöz, G. (2016). Mevlevihanelerde Matbah-ı Şerif. Toros Üniversitesi İİSBF Sosyal Bilimler Dergisi, 3/:5, 31-44..
  • Batu, A. (2016). Kültür Ve Gastronomi Turizmi Bakımından Konya. The Journal of Academic Social Science, 4/ 30, Eylül, 20-38.
  • Baysal, A. (2016). Genel Beslenme, Ankara:Hatiboğlu Basım Ve Yayın san.tic.ltd.şti.
  • Canbolat, C. , Yaman, M. (2017). Hatay İlinde Yaşayan Faklı Dini İnançlara Mensup Bireylerin Gastronomik Etkileşimi. Journal of Tourism and Gastronomy Studies . 5/1 , 96-104.
  • Ertaş, M. , Bulut -Solak, B. , Kılınç, C. Ç. (2017). Konya’da Mevlevi Mutfağı Yiyeceklerinin Gastronomi Turizminde Canlandırılması. Gazi Üniversitesi Turizm Fakültesi Dergisi 1 , 52-70.
  • Güler, S. (2010). Türk Mutfak Kültürü ve Yeme İçme Alışkanlıkları. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 26, 24-30.
  • Gündüzöz, G. (2016). Osmanlı Tekke Mutfak Kültürü ve Mecmuâ-i Fevâid. Cumhuriyet İlahiyat Dergisi, 20.175-205.
  • Halıcı, F. (1992). Ali Eşref Dede ‘nin Yemek Risalesi. Atatürk Kültür Merkezi Yayını, sayı:62.
  • Halıcı, N. (2009). Türk Mutfağı, İstanbul: Oğlak Yayıncılık.
  • İyiyol, F. (2014). Mevlevi Gülbankları ve Mevlevi Gülbanklarının İşlevsel Açıdan Tahlili. Turkish Studies - International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkish, 9/6, 583-600.
  • Soysal, S. (2007). Derviş Sofraları, İstanbul: Doğan Egmont Yayıncılık Ve Yapımcılık Tic. A.ş.
  • Tosun, N. (2004). Tasavvuf Kültüründe Tekke Yemekleri. Tasavvuf İlmi ve Akademik Araştırma Dergisi, 5( 12), 123-135.
Birincil Dil tr
Konular Sosyal ve Beşeri Bilimler
Dergi Bölümü Makaleler
Yazarlar

Orcid: 0000-0001-5789-4437
Yazar: Firuze CEYLAN (Sorumlu Yazar)
Kurum: GAZİ ÜNİVERSİTESİ, TURİZM FAKÜLTESİ
Ülke: Turkey


Orcid: 0000-0002-6281-0880
Yazar: Melek YAMAN
Kurum: GAZİ ÜNİVERSİTESİ, TURİZM FAKÜLTESİ

Bibtex @araştırma makalesi { itobiad432811, journal = {İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi}, issn = {}, eissn = {2147-1185}, address = {Mustafa YİĞİTOĞLU}, year = {2018}, volume = {7}, pages = {2172 - 2179}, doi = {10.15869/itobiad.432811}, title = {Ritüele Dönüşen Mutfak: Mevlevi Mutfağı}, key = {cite}, author = {YAMAN, Melek and CEYLAN, Firuze} }
APA CEYLAN, F , YAMAN, M . (2018). Ritüele Dönüşen Mutfak: Mevlevi Mutfağı. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 7 (3), 2172-2179. DOI: 10.15869/itobiad.432811
MLA CEYLAN, F , YAMAN, M . "Ritüele Dönüşen Mutfak: Mevlevi Mutfağı". İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi 7 (2018): 2172-2179 <http://www.itobiad.com/issue/37678/432811>
Chicago CEYLAN, F , YAMAN, M . "Ritüele Dönüşen Mutfak: Mevlevi Mutfağı". İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi 7 (2018): 2172-2179
RIS TY - JOUR T1 - Ritüele Dönüşen Mutfak: Mevlevi Mutfağı AU - Firuze CEYLAN , Melek YAMAN Y1 - 2018 PY - 2018 N1 - doi: 10.15869/itobiad.432811 DO - 10.15869/itobiad.432811 T2 - İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 2172 EP - 2179 VL - 7 IS - 3 SN - -2147-1185 M3 - doi: 10.15869/itobiad.432811 UR - http://dx.doi.org/10.15869/itobiad.432811 Y2 - 2018 ER -
EndNote %0 İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi Ritüele Dönüşen Mutfak: Mevlevi Mutfağı %A Firuze CEYLAN , Melek YAMAN %T Ritüele Dönüşen Mutfak: Mevlevi Mutfağı %D 2018 %J İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi %P -2147-1185 %V 7 %N 3 %R doi: 10.15869/itobiad.432811 %U 10.15869/itobiad.432811
ISNAD CEYLAN, Firuze , YAMAN, Melek . "Ritüele Dönüşen Mutfak: Mevlevi Mutfağı". İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi 7 / 3 (Eylül 2018): 2172-2179. http://dx.doi.org/10.15869/itobiad.432811